Historia klasztoru i kościoła


Obecny klasztor, znajdujący się przy ul. Rakowickiej 18, jest już trzecim z kolei klasztorem karmelitów bosych w Krakowie. Pierwszy, drewniany, był zalożony w 1605 r. jednak okazał się zbyt wilgotny i nieodpowiedni na mieszkanie. Z tych względów postanowiono przenieść fundację na przylegle wzgórze ogrodu Wolskiego. Budowa nowego klasztoru - murowanego trwała w latach 1634-1683 (obecnie mieści się w nim szpital św. Łazarza przy ul. Kopernika). Drugi klasztor pw. ŚŚ. Michała i Józefa założony został w 1611 r. w obrębie murów miejskich (obecnie Muzeum Archeologiczne przy zbiegu ul. Poselskiej i Senackiej). W 1797 r. władze austriackie zajęły klasztor na więzienie dla politycznych przestępców.

 

Na nieustanne prośby sióstr karmelitanek bosych w Krakowie Łobzowie w roku 1905 Definitorium Prowincjalne przyjęło propozycję fundacji nowego klasztoru. Jesienią 1907 r. rozpoczęto budowę nowego klasztoru Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny przy ul. Rakowickiej. Budowa prezbiterialnej części kościoła wraz z boczną kaplicą trwała do kwietnia 1910 r. 6 grudnia 1909 r. objęło fundację i rozpoczęło życie zakonne trzech karmelitów bosych. Konsekracji kościoła dokonał bp krakowski Anatol Nowak 5 grudnia 1910 r. Od czasu kanonicznego erygowania w dniu 26 stycznia 1911 r. klasztor przeznaczono na Kolegium Teologiczne, które istnieje do chwili obecnej. W 1927 r. w klasztorze założono czasopismo „Głos Karmelu", pod którego tytułem rozpoczęto działalność wydawniczą.

 

W kościele znajduje się słynący łaskami obraz św. Józefa - Patrona Królewskiego Miasta Krakowa. Niezwykle interesująca historia owego obrazu - namalowanego w Rzymie przez brata Łukasza, karmelitę niderlandzkiego w klasztorze Santa Maria della Scala techniką olejną na plótnie o wymiarach: 281,5 x 170 cm. Sprowadzony do klasztoru śś. Michała i Józefa zasłynął łaskami i zaczął gromadzić wokół siebie licznych czcicieli Oblubieńca Maryi, którzy szukali ratunku u św. Józefa zwłaszcza w niebezpieczeństwie wojny czy zarazy. W 1714 r. na posiedzeniu radnych miasta jednogłośnie wybrano św. Józefa na Patrona Miasta Krakowa. Wybór ten zatwierdził w 1715 r. papież Klemens XI. Gdy władze austriackie przejęły klasztor obraz został umieszczony u sióstr karmelitanek bosych przy ul. Kopernika, gdzie przebywał aż do 1932 r. Wtedy to obraz powrócił do karmelitów bosych już na nową fundację przy ul. Rakowickiej. Obraz umieszczono wewnątrz klasztoru. Dopiero w 1980 r. po zbadaniu i zidentyfikowaniu obrazu przeniesiono go do kościoła, gdzie w lewej nawie przygotowano dla niego ołtarz. Odtąd kult św. Józefa odżył na nowo i jest obok kultu Niepokalanej najbardziej znamienny dla krakowskiego Karmelu.

 

Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP nawiązuje częściowo do stylu romańskiego, a częściowo do gotyckiego, fasadą zwrócony jest w kierunku południowo-zachodnim, zbudowany z cegły na fundamencie z kamienia. Korpus trzynawowy, z wydłużoną nawą centralną do prezbiterium zamkniętego pięcioboczną absydą. Do kościoła przylega dwupiętrowy klasztor w kształcie litery „L" oraz czworoboczna wieża o wysokości 50 m. Klasztor otoczony jest ogrodem. 

 

Więcej: JÓZEF SZYMON WROŃSKI, Krakowski kościół Karmelitów Bosych pw. Niepokalanego Poczęcia NMP z początku XX wieku. PRÓBA SYNTETYCZNEGO UJĘCIA